• Martin Wigtman, Chris Sangers, Alfred Haaksma en Fred Vos.

    Janneke Hek

WOII-café: ´Scherpenzeel werd ook geëvacueerd´

SCHERPENZEEL Dit jaar viert ook Scherpenzeel haar 75 jarige bevrijding. In 2020 zijn er diverse activiteiten rond de bevrijding. Zo ook op woensdag 18 maart. Dan is er in de bibliotheek het WOII (Tweede-Wereldoorlog) Café.

Hier zijn inwoners van Scherpenzeel welkom met voorwerpen, verhalen en herinneringen uit de bevrijdingstijd. Er zijn deskundigen die de voorwerpen bekijken en er desgewenst meer over vertellen.

HEFTIGE TIJD Toen Alfred Haaksma van de bibliotheek Scherpenzeel opperde om, net als elders in andere bibliotheken, een WOII café te houden, waren de anderen direct enthousiast. ,,We hopen op bijzondere verhalen over de dagen en weken rond de bevrijding. Voor Scherpenzeel was dit een heftige tijd. Er zullen zeker nog mensen zijn die zich het levendig herinneren", aldus Chris Sangers van Grebbelinie in het vizier. Het is een samenwerking tussen Erfgoed Gelderland, bibliotheek Scherpenzeel, Grebbelinie in het vizier en Oud Scherpenzeel.

De initiatiefnemers zien vaak dat kleinkinderen de zolder van opa of oma opruimen en daar voorwerpen ontdekken vanuit de oorlog. Vaak is de kennis over deze voorwerpen niet groot. Daarom is zowel Oud Scherpenzeel als Grebbelinie in het vizier altijd enthousiast als deze spullen aangeboden worden. ,,Met hulzen, documenten of andere voorwerpen zijn we blij", aldus Fred Vos. ,,Denk aan een soort Kunst en Kitsch-achtige setting. Waarbij we de voorwerpen gaan bekijken".

DOEDELZAKKEN Tijdens de einddagen van de Tweede-Wereldoorlog was het spannend in Scherpenzeel. De bevrijders lagen op de grens tussen Barneveld en Scherpenzeel. Barneveld was al bevrijd op 17 april 1945, maar Scherpenzeel nog niet. Dat duurde nog even. En de Duitsers hielden hun greep op het dorp.

Toen de bevrijders doorbraken, werd ook Scherpenzeel bevrijd. Na de bevrijding verbleef er nog enkele maanden een groep Canadese Ieren in het dorp, de Polar Bears. In afwachting van hun terugkeer naar Canada. ,,Destijds liepen ze met doedelzakken door het dorp. We hopen op verhalen van mensen die zich dat nog herinneren. Het mooiste zou zijn fotomateriaal, maar dat zal wel haast niet".

GEPLUNDERD Martin Wigtman vertelt over de begintijd van de oorlog: ,,Ook Scherpenzeel werd geëvacueerd. Velen vertrokken naar de Wieringermeer. Je mocht alleen meenemen wat je kon dragen. Kinderwagens en fietsen mochten niet mee. Ook huisdieren niet. Dat zal hard geweest zijn".

Hierna werden de leegstaande huizen geplunderd. Niet alleen door Duitsers, maar ook door mensen uit omliggende dorpen. En bij terugkeer van de evacués volgde nog een plunderronde om de huizen weer zo goed als het ging in te richten. ,,Een moeilijke tijd voor onze inwoners".

Het WOII-café wordt gehouden op woensdag 18 maart van 12.00 tot 14.00 uur, inclusief soep met broodjes. Locatie is de bibliotheek aan de Marktstraat 59 in Scherpenzeel. Voorwerpen, foto's, documenten of verhalen, neem ze vooral mee, roept de organisatie op.