• Margreet Hendriks

Politiek unicum met twee tegenovergestelde voorstellen

SCHERPENZEEL Het is de vraag of het ergens ooit eerder is vertoond, maar de gemeenteraad van Scherpenzeel mag zich voor het eerst in de geschiedenis gaan buigen over twee lijnrecht tegen elkaar indruisende raadsvoorstellen. Op de agenda voor de beslissende vergadering over de toekomst van het dorp van 9 december staan namelijk zowel een initiatiefvoorstel van de grootste politieke partij Gemeentebelangen (GBS) dat de weg wijst naar zelfstandigheid als een collegevoorstel om koers te zetten naar een fusie met Barneveld.

Het unicum is symptomatisch voor de grote politieke en maatschappelijke verdeeldheid over de (bestuurlijke) toekomst van de gemeente Scherpenzeel. Een discussie die wordt aangejaagd en geïnitieerd door de provincie Gelderland omdat men daar kwetsbaarheden ziet bij de gemeente Scherpenzeel en opdracht heeft gegeven voor een duurzame versterking van de bestuurskracht. De provincie wil dat Scherpenzeel nog voor het einde van het jaar een onderbouwde keuze maakt uit twee opties: zelfstandigheid of fusie met buurgemeente Barneveld. Een keuze die de nodige spanningen veroorzaakt, zowel binnen het gemeentebestuur als onder de inwoners waar inmiddels ook een reeds veel getekende petitie is gestart waarin wordt gepleit voor een zelfstandig dorp.

LASTENVERZWARING Die zelfstandige toekomst is volgens het initiatiefvoorstel van GBS zeer goed mogelijk. In een stevig met notities en cijfers onderbouwd voorstel schetst GBS wat er nodig is om zelf de regie over het dorp behouden. GBS erkent dat dit niet gaat zonder lastenverzwaring. Een structurele investering van € 1,6 miljoen per jaar voor het versterken van de realisatiekracht en uitvoering van de ambities in de Toekomstvisie (maximaal scenario) komt in een platte doorrekening uit op een lastenverzwaring van gemiddeld € 160,- (19%) per huishouden. GBS presenteert bij het initiatiefvoorstel een dekkingsvoorstel waarin, door een combinatie van bezuinigingen op de volwaardige bibliotheekfunctie en het slim combineren van het verlieslijdende Kulturhus De Breehoek en een nieuw gemeentehuis, de lastenverzwaring kan worden beperkt tot circa € 90,- (11%) per huishouden. In dit scenario wordt niet bezuinigd op de dienstverlening in het sociaal domein of alle andere (sport)voorzieningen waarover in de optie fusie met Barneveld nog geen enkele duidelijkheid over is. ,,Wij geven er de voorkeur aan om keuzes over lokale lasten, bezuinigingen of investeringen in Scherpenzeel te maken vanuit Scherpenzeels perspectief en niet in de context van de bredere belangen van een grote gemeente waarin meerdere kernen moeten worden bediend’’ aldus GBS die voorstelt het spoor herindeling met Barneveld af te sluiten en de benodigde vervolgstappen te zetten om te komen tot een zelfstandig en toekomstbestendig Scherpenzeel.

TEGENOVERGESTELD Het collegevoorstel geeft precies de tegenovergestelde route aan door in te zetten op een fusie met Barneveld. Samengaan met de buurgemeente levert volgens het college de beste garanties voor het versterken van de organisatiekracht, bestuurskracht, (regionale) samenwerkingskracht en een duurzame toekomst. Een grotere organisatie zou professioneler zijn, meer gespecialiseerd en minder kwetsbaar. Daar staan wel meer overhead en hogere lonen tegenover. Omdat Barneveld heeft aangegeven geen lastenstijging door te willen voeren omwille van een fusie blijven gaan de lasten voor de inwoners niet omhoog. Wel erkent het college dat ook Barneveld lastenstijgingen kent en deze in de toekomst dus niet kunnen worden uitgesloten. Ook zullen er in het herindelingstraject nog afspraken moeten worden gemaakt over het handhaven van voorzieningen zoals zwembad, De Breehoek e.d. en onderhandeld moeten worden over zaken uit de toekomstvisie die bij voorrang moeten worden uitgevoerd. Barneveld moet overigens nog een bestuurlijk standpunt innemen over een eventuele fusie. De Barneveldse raad is niet betrokken geweest bij het onderzoek naar het fusiescenario. Wel zou de Barneveldse raad geïnformeerd zijn over een eerste verkenning die het college van Barneveld hiernaar heeft gedaan.

COALITIE Of de Scherpenzeelse politiek kiest voor de zelfbeschikking in het initiatiefvoorstel van GBS of voor het fusievoorstel van het college zal op 9 december moeten blijken. Saillant detail is dat ook coalitiepartijen GBS, CU en PRO Scherpenzeel tot nu toe ernstig verdeeld zijn over de keuze. Het lijkt dan ook aannemelijk dat het collegestandpunt bij meerderheid (GBS-wethouder tegen) tot stand is gekomen. Oppositiepartij SGP neigt meer naar het standpunt van GBS (samen meerderheid van 8 zetels) en oppositiepartij CDA (2 zetels) leek zich – hoewel nooit duidelijk uitgesproken – meer op de lijn van CU (2 zetels) en PRO (1 zetel) te zitten. Hoe dit met twee voorstellen ter tafel verder gaat zal blijken op 9 december.