• Margreet Hendriks

'Spannende renovatie' kerkvloer

SCHERPENZEEL De Hervormde Gemeente Scherpenzeel verzorgt op donderdag 21 februari een informatiebijeenkomst over de bijzondere renovatie van de vloer in de Grote Kerk.

De huidige houten vloer is ernstig verzakt en moet worden vervangen. Tijdens deze bijeenkomst, die ook in de kerk wordt gehouden, wordt een presentatie gegeven over wat er gaat gebeuren en vertelt Henk van Woudenberg van de Vereniging Oud Scherpenzeel over de lange en bewogen geschiedenis van de kerk. Een geschiedenis waarvan bij het lichten van de vloer mogelijk nog meer tastbare sporen naar boven komen.

GISSEN ,,Wat er gaat gebeuren is inderdaad spannend'', bevestigt Wout van de Kleut, voorzitter van het college van kerkrentmeesters van de hervormde gemeente. ,,In de voorbereidingsperiode hebben we veel contact gehad met mensen die een heleboel van de geschiedenis van de kerk weten. We proberen daarmee zo goed mogelijk voorbereid te zijn op wat we onder de kerkvloer eventueel kunnen aantreffen. Maar het blijft voor een groot deel gissen. Pas als alles straks open ligt, zal blijken of de grond onder de kerk nog nieuwe en/of mooie archeologische informatie en vondsten aan ons prijs gaat geven.''

Wel zeker is dat zogenaamde knekels (botresten) zullen worden aangetroffen. Delen daarvan zijn al waargenomen bij de eerste verkenningen onder de vloer van het in oorsprong veertiende-eeuwse gebouw. In het koor is ook een rood zandstenen middeleeuws priesterzerk zonder opschrift te vinden. Onder de zeventiende-eeuwse preekstoel bevindt zich naar verwachting een (dichtgestorte) grafkelder van Heer Jan van Scherpenzeel. Zijn naam prijkt, samen met die van zijn tweede echtgenote Margaretha van Essen, op een rijk gedecoreerde grafzerk, die aan het begin van de vorige eeuw nog boven op een, zich achter de preekstoel in het koor bevindende, tombe lag. ,,Vreemd genoeg met de tekst naar beneden'', vertelt Wout van de Kleut. ,,De namen op de zerk kwamen pas tevoorschijn toen deze bij de restauratie van de kerk in 1939 van de inmiddels verdwenen tombe werd gelicht. We hebben trouwens nog wel foto's van deze tombe die mogelijk toegang gaf tot de grafkelder onder de preekstoel. Bovenop stonden de vier leeuwen die nu, net als de zerk van Jan van Scherpenzeel, een plekje tegen de achterwand van het koor hebben gekregen.''

OMGEKEERDE ZERK De omgekeerde zerk van de Heer van Scherpenzeel is slechts één van de mysteries in de lange geschiedenis van de Grote Kerk. Er gaan nog steeds verhalen dat er bij de herbouw van de kerk en de toren, die in 1945 door de Duitse bezetters waren opgeblazen, nog vondsten zijn geweest van materiaal uit de periode van voor de reformatie, die echter direct weer begraven zijn. ,,Al die verhalen steken nu weer de kop op'', weet Van de Kleut. ,,Ik begrijp dat ook wel, want de noodzakelijke vervanging van de vloer in de kerk biedt een unieke kans om overleveringen te verifiëren of meer te weten te komen over het verleden. We leggen de grond bloot van één van het meest historische gedeelten van Scherpenzeel. Dat is voor iedereen die geïnteresseerd is in de geschiedenis van het dorp geweldig. De planning is om op 25 maart te starten met het weghalen en opslaan van de gehele inventaris van de kerk. Vervolgens wordt de houten vloer weggehaald en begint de verwijdering van asbest door een gespecialiseerd bedrijf. Voordat de nieuwe vloer wordt aangelegd, gaan we ook een open dag organiseren voor belangstellenden. Omdat niet bekend is of en welke archeologische vondsten worden gedaan, is de exacte datum hiervoor nog niet vast te stellen. We denken dat dit mogelijk medio mei zijn. Tijdens die open dag willen we bijvoorbeeld regioarcheoloog Petra Kloosterman uitnodigen om te vertellen wat er eventueel in de grond onder de kerk is gevonden.''

Belangstellenden die al graag een voorproefje willen hebben van de 'spannende dingen' die in de Grote Kerk te gebeuren staan, moeten aanstaande donderdag zeker de informatiebijeenkomst over de renovatie gaan bezoeken. Tijdens deze bijeenkomst, die in de kerk wordt gehouden en begint om 19.30 uur, zal Henk van Woudenberg van de Vereniging Oud Scherpenzeel vertellen over de geschiedenis. Ook geven het college van kerkrentmeesters, architect Delfgou en aannemer Osnabrugge een presentatie over de manier waarop zij het rijksmonument gaan voorzien van een nieuwe, duurzame en vooral egale vloer. ,,Ik vind het ontzettend leuk dat we deze enorme en uitdagende klus gaan klaren met lokale bedrijven'', glundert Wout van de Kleut. Allereerst is het natuurlijk boffen dat wij als klein dorp een hiervoor gespecialiseerde architect binnen de grenzen hebben.Het is leuk dat Osnabrugge, wiens familiebedrijf ook al bij de restauratie van 1939 en 1945 was betrokken, zoveel jaren later weer als aannemer betrokken is bij het werk in de Grote Kerk. Prachtig zoals de lijn van de geschiedenis op deze manier eigenlijk wordt voortgezet.''